En Gösterişli Ziyafet

En Gösterişli Ziyafet

You can find English version below.

 

Herkese merhaba. Gastroşef’e kişisel işlerimden dolayı uzun bir ara vermiştim. Ama yazılarıma geri dönüyorum. Bugün sizlere Osmanlı’nın dağılma döneminde, Sultan Abdülaziz’in Fransız İmparatoriçesi Eugénie’ye verdiği ziyafeti anlatmak istiyorum.

 

Öncelikle biraz Sultan Abdülaziz ve onun Osmanlı’nın batılılaşması adına yaptıklarına bakmamız gerekli. Abdülaziz, tahtta bulunduğu süreçte Avrupa’ya bir çok gezi düzenlenmiş ve bu gezilerinin sonucundasultan_abdulaziz_of_the_ottoman_empire Avrupa kültürünün etkisinde kalmıştır. Döneminde barok tarzı, Beylerbeyi ve Çırağan Sarayları yaptırılmış Osmanlı’nın gücünden bir eksilme olmadığını, hatta güçlendiği göstermek istemiştir. Bu tür politik gösterişlerin yapılabileceği bir diğer en önemli yer ise tabii ki ziyafet yemekleridir. Türk geleneğinde ziyafet yemekleri büyük bir öneme sahiptir ve Osmanlı döneminde de bu durum önemini korumuştur. Tabii ki Osmanlı’nın ilk döneminde verilen ile son döneminde verilen ziyafetler arasında büyük farkların mevcut olduğunu söyleyebiliriz. Osmanlı Klasik dönemi olarak adlandırabileceğimiz dönemde kabul törenleri yemekleri yer masalarında yenir, gümüş sinilerle servis edilir ve tahta kaşıklar misafirlere sunulurdu. Klasik dönem ile son dönem arasında değişmeyen tek şey ise sofranın içeriğinin zengiliğidir. Elçilerinin yazdıkları anılarında sofrada hiç bir eksiğin olmadığını ve el üstünde tutulduklarını belirtmişlerdir.

 

Tabii ki İmparatoriçe Eugénie’nin gelişi için yapılan hazırlıklar sadece ziyafet ile sınırlı değil. Konumuz içinde olmadığı için çok fazla bu hazırlıklara girmek istemiyorum. Fakat sadece Çanakkale’den İstanbul’a yapacağı yolculuk için kullanacağı gemiye bir köşk inşaa ettirilmiştir.

Yapılan hazırlıklar için istenilen ürünlerin seceresi bizim mutfak ürünleri hakkında bilgi almamızı sağlamakta. Eugénie için özel olarak Amasya’dan elma, Aydın’dan kavun, Varna’dan sığır dili ve Selanik’ten özel buzun getirtilmesi istenmiştir. Klasik dönemden çok farklı olarak Dolmabahçe Sarayı’nın büyük salonunda sofra Avrupai tarzda hazırlanmış, sarayın şef garsonu özel olarak bu ziyafete hazırlanmıştır. 18 çeşit yemek İmparatoriçe ve mahiyeti için hazırlanmıştır;

Fransız İmparatoriçesi Eugénie

Fransız İmparatoriçesi Eugénie

– Prenses Usulü Çorba – Mantar, Havuç ve Tavuk Göğsü ile hazırlanmış bir çorba

– Börek ve Dana Etli Köylü Pilavı

  • Dana Fileto
  • Kuzu Pirzola
  • Kafkas Usulü Sülün – Sarayda av hayvanlarından yapılan yemekler çok tüketilmekteydi
  • Levrek Buğulama
  • Arnavut Ciğeri
  • Zeytinyağlı Patlıcan Dolması
  • Paris Usulü Barbun – Marmara denizinin bereketi bugünden kesinlikle daha fazlaydı
  • Zeytinyağlı yeşil fasulye ve kuşkonmaz
  • Romen Usulü Pirinç
  • Çerkez Tavuğu
  • Kraliçe Usulü Ananas
  • Ebegümeçli Tas Kebabı
  • Kaymaklı Ekmek Kadayıfı
  • Karışık Dondurma

Fatih’in bu sözüyle; “Benimle kimse yemek yemeyecek (yemeklerimi yalnız yiyeceğim). Bundan ailem müstesnadır (hariçtir). Benden önceki padişahlar vezirleriyle yerlermiş. Ben bunu yasakladım.” başlayan padişahların yalnız yemek yemeleri kuralı bu davet ile bozulmuştur. Sofra düzeni, yemeklerde dana etinin kullanılması, servis biçimi Osmanlı’nın Avrupa’ya yaptığı bir güç göstergesi ve Avrupa’ya olan yakınlaşmanın bir görüntüsüdür.

eugenie

Bu ziyafet için özel olarak ekipmanlar, sarayda normalde kullanılmayan yiyecekler sipariş edilmiştir. Hatta sadece bu ziyafet için Fransa’dan özel olarak saray mutfağına bir şef gelmiştir. Toplamda 1000 kilogramdan fazla meyve ve sebze, 500 demetten fazla nane ve dereotu getirtilmiştir. Yemekte kullanılmak üzere Saksonya’dan çorba kasesi, kase, sahan, salata tabağı, reçel tabağı vb. bir çok ekipman getirilmiştir. İlk defa Çin porseleni yerine Avrupa menşei ekipmanlar kullanılmıştır.

abdulazizparis1867

Eugénie için verilen ziyafet Osmanlı ve Türk gastronomisinin kırılma noktasıdır. Kuralların yıkılması, sofra düzenin değişmesi, dana etinin yemeklerde kullanılması, yemek sayısındaki artış gibi değişimler saray mutfağının ve dolaylı olarak bizim bugünki gastronomi dünyamızın şekillenmesinde büyük rol oynamıştır.

Umarım yazımı beğenmişsinizdir. Hepinize Eugénie’e gösterilen özen kadar çok mutluluklar dilerim.

Gastroşefi Twitter, Instagram ve Facebook üzerinden de takip edebilirsiniz.

The Magnificent Banquet

Hello everyone. I had to take a break to Gastroşef for my personal businesses. I am back now. Today I am going to write about the banquet which arranged for French Empress Eugénie by Sultan Abdülaziz during breaking up period of Ottoman Empire.

sultan_abdulaziz_of_the_ottoman_empire

First of all we should analyze Sultan Abdülaziz and what he has done for Ottoman’s Westernize. During his reign he made visits to Europe which create a admiration to European culture. Çırağan and Beylerbeyi Palaces were built in baroque style which showed Ottoman’s Empire power remained and grew. Banquets are definitely the best way to make political boast thus banquets play an important role in Turkish tradition and remained it during the Ottoman Empire period. There are changes between classical era and late era of Ottoman’s banquet style. Meals were eaten on ground table with wooden spoon and served in silver trays. Diversity of the meals in classical era are as same as in late era. According to ambassador’s report they were taken care of great and there is no missing in the meal which is served to them.

 

Certainly preparation of Empress’ visit is not only for the banquet either. I would not like to write about because it is not in our subject. However I just want to say that a mansion was built on a ship which in order to transport Empress from Çanakkale to Istanbul which is just 4-5 hours trip.

Fransız İmparatoriçesi Eugénie

French Empress Eugénie

Chart for the purchased products gave us information about the meal ingredients. Apples from Amasya a city which is famous for its apple, melons from Aydın a city which is famous for melon, beef tongues from Varna and ice from Thessaloniki were ordered specially for Eugénie. Dinner table were set European style and head waiter distinctively plan everything contrary to classical era. 18 items were cooked for Empress and her employees;

  • Princess Style Soup – Contain mushroom, carrot and chicken breast
  • Village Pilav with Börek and Beef
  • Beef Tenderloin
  • Lamb Chops
  • Caucasian Style Pheasant
  • Steamed Sea Bass
  • Eggplant Dolma
  • Albanian Style Liver
  • Parissien Style Red Mullet
  • Beans and Asparagus
  • Romen Style Chicken
  • Circassian Chicken
  • Queen Style Pineapple
  • Bowl Kebap with Malveceous
  • Kadayıf with Clotted Cream
  • Ice Cream

eugenie

Mehmed the Conquerer saying “No one will eat with me except my family.” made rule for all sultans to eat alone which is broken by Abdülaziz banquet for the Empress Eugénie. Style of the dinner table, using beef in meals, style of the service point out a power display and rapprochement to Europe.

Exclusive utensils and food that have never used in palace were ordered. Moreover a chef from France assumed. More than 1000 kilograms of vegetable and fruits, 500 bunch of dill and mint were brought to palace. In order to use in banquet soup bowls, bowls, cooking pans, salad bowls, jam plates and etc. were delivered from Saxony which first for the palace. Chinese porcelains were mainly used in meals.

Banquet for Empress Eugénie is a break for both Ottoman and Turkish gastronomy. Breaking the rules, change of dinner order, using beef in meals, boost of number of meals has changed palace kitchen and indirectly shaped our today’s gastronomy.

abdulazizparis1867

I hope you enjoyed this article. I wish you all the best.

You can follow me on InstagramTwitter and Facebook.

Beğen  8
Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir